Het vendelen is een van de belangrijke traditionele gebruiken van het gilde. De vendeliers voeren bij officiële optredens hun zwaaivendel mee. Onder begeleiding van de tamboers voeren zij met het vendel een kleurig en acrobatisch bewegingsspel uit. Dat wordt met name gedaan bij wijze van groet, als betuiging van eerbied aan de gildenkoning, de wereldlijke of geestelijke overheid en bij de begrafenis van een overleden gildenbroeder. Natuurlijk wordt er ook deel genomen aan de wedstrijden tijdens de (kring-)gildendagen, het Landjuweel e.d. en er worden demonstraties gegeven. Bij het vendelen hebben de bewegingen van de vendeliers een bepaalde betekenis. Deze betekenis stamt niet uit de begintijd van de gilden, doch is pas na de Tweede Wereldoorlog geleidelijk ontwikkeld. Het geheel van de bewegingen wordt het “vendelgebed” genoemd. Voor het uitvoeren van het vendelgebed staat de vendelier kaarsrecht met het zwaaivendel voor zich. De kapitein spreekt drie opdrachten uit: Presenteer Uw vaandel; Neig Uw vaandel; Zwaai Uw vaandel voor God, koningin en vaderland.
|
Beweging |
Betekenis |
|
Eerste ronde:
a. ronddraaien boven het hoofd b. rondgooien in de hals c. draaien om het middel d. draaien om de knieën e. draaien om de enkels |
Blijf sterk in de strijd Vecht, al kost het je kop Geefje leven als het moet Blijf lening, datje kunt knielen Draai, maar houdt de vlag schoon |
|
Tweede ronde:
a. rondgooien boven het hoofd b. knop in de hals en hoofd schuin omhoog c. schuin over de schouder draaien d. achter de rug doorhalen e. achter de knieën doorhalen f. achter de enkels doorhalen g. draaien rond een been, knie en enkel h. vastknellen in knieholte i. balanceren op de voet j. over het vendel stappen k. over de vlag stappen en deze omhoog gooien |
Sint Jan ik zal doen wat ik kan Ik zie naar U Heer, ik wil U eren De vijand komt. De hemel bescherme mij Van alle kanten komt gevaar De vijand probeert mij op de knieën te krijgen De vijand probeert mij op de grond te krijgen Op een been zal ik overeind blijven Mijn handen zijn vrij, ik ga voor niets opzij Bijna de vlag gevallen; met de voet nog gered De vijand probeert de vlag af te nemen Vlag bijna uit de hand geslagen. Ik kon haar nog net grijpen |
|
Derde ronde:
a. vendel over het hoofd gooien b. om het middel gooien en opvangen c. rond de benen zwaaienen opvangen d. rond een been zwaaien en opvangen e. op een knie zwaaien
f. op beide knieën g. staande, vendel op de vuist en opgooien h. vendel oprollen |
Hoe het ook gaat ik blijf strijden De strijd wordt erg zwaar, help mij De strijd zwaarder; de vlag zakt omlaag Ik val bijna om van vermoeidheid Sint Jan help me, ik kan niet meer Heer God, geef mij kracht Ik heb gewonnen, ik ben blij De strijd is voorbij, ik heb overwonnen |
Het Sint Jansgilde heeft met 15 senioren en 5 junioren een grote vendeliersgroep. In 2001 hebben zij nieuwe zwaaivendels gekregen. Een speciaal onderdeel van het vendelen nl. het acrobatisch vendelen, waarbij de vendelier op de grond liggend/zittend de bewegingen uit voert worden door enkele leden van de groep beheerst. De nieuwe vendels komen qua kleurstelling en uitvoering goed overeen met het hoofdvaandel, het standaardvaandel en de uniformering van het gilde.